Emre Yildirim
18-03-2007, 05:11
MANTIKİ DÜŞÜNME EGZERSİZLERİ(baskahiçbiryerdeyok)
Tabiî ki size Sokrat’ın bir insan ve bütün insanların da fani oldukları öğretilmişse,siz bundan Sokrat’ın da fani olduğu sonucunu çıkarabilirsiniz.Ama gene de dikkatli olunuz,gerçi bazı tuzaklar sizi hataya düşüremeyecek kadar kabadır. Mesela ucuz bir at nadirdir.Nadir olan her şey pahalıdır.Tabii bundan ucuz bir atın da pahalı olduğu sonucu çıkaramazsınız.
İşte size muhakemenizi geliştirebileceğiniz birkaç örnek.Bu ekserzisler vaktile “Alice harikalar diyarında” adlı eserin yazarı ve bir matematik profesörü olan Lewis carrol tarafından hazırlanmıştır.
Amaç ikili doğrulayıcı cümleleri iyice inceleyerek bunlardan mümkün olan bütün doğru bilgileri meydana çıkarmaktır.
Mesela:
- Hiçbir filozof kibirli değildir.Bazı kibirli insanlar iddacı değildir.Şu halde bazı iddaacı olmayan kimseler vardır ki onlar da filozof değildir.
İşte size kendi kendinize uğraşacağınız ikili cümleler:
- John evdedir.
Evdekilerin hepsi hastadır.
- Hiçbir Fransız Plumpudding’i (İngilizlerin tanınmış bir tatlısı) sevmez.
Bütün İngilizler Plumpuding’i severler.
- Bütün soluk benizli insanlar lenfatiktir.
Soluk benizli olmadan insan şair ruhlu olamaz.
- Bütün askerler düzgün yürürler.
Bazı bebekler asker değildir.
- Hiçbir asker şiir yazamaz.
Kiracılarımın hiçbiri sivil değildir.
- Keşfedilmiş bir ülkede ejdarhalara rastlanmaz.
Keşfedilmemiş ülkeler çekicidir.
- Bütün savaşlar gürültülüdür.
Gürültü çıkarmayan şeyler insanın dikkatinden kaçabilir.
- Bütün iyi beslenmiş hayvanlar yüksek sesle öterler.
Yüksek sesle öten hiçbir kanarya dertli değildir.
- Akıllılar ayakları üzerinde yürürler.
Akıllı olmayanlar elleri üzerinde yürürler.
- Aç gözlü olmayan bütün tavşanlar siyahtırlar.
Hiçbir ihtiyar tavşan açgözlülükten kurtulamaz.
- Hiçbir dört ayaklı yaratık ıslık çalmayı bilmez.
Bazı kediler dört ayaklıdır.
- Bütün aslanlar vahşidirler.
Bazı aslanlar kahve içmezler.
- Tavuz kuşu müstesna hiçbir kuş kuyruğu ile övünmez.
Kuyruğu ile övünen bazı kuşlar ötmesini bilmezler.
- Bazı istiridyeler sessizdirler.
Sessiz hiçbir yaratık ilginç değildir.
- Hiçbir ihtiyar tavşan aç gözlü değildir.
Bütün siyah tavşanlar açgözlüdürler.
(Mayıs 1969 Bilim ve Teknik dergisinden alıntıdır.Sizin için)
Tabiî ki size Sokrat’ın bir insan ve bütün insanların da fani oldukları öğretilmişse,siz bundan Sokrat’ın da fani olduğu sonucunu çıkarabilirsiniz.Ama gene de dikkatli olunuz,gerçi bazı tuzaklar sizi hataya düşüremeyecek kadar kabadır. Mesela ucuz bir at nadirdir.Nadir olan her şey pahalıdır.Tabii bundan ucuz bir atın da pahalı olduğu sonucu çıkaramazsınız.
İşte size muhakemenizi geliştirebileceğiniz birkaç örnek.Bu ekserzisler vaktile “Alice harikalar diyarında” adlı eserin yazarı ve bir matematik profesörü olan Lewis carrol tarafından hazırlanmıştır.
Amaç ikili doğrulayıcı cümleleri iyice inceleyerek bunlardan mümkün olan bütün doğru bilgileri meydana çıkarmaktır.
Mesela:
- Hiçbir filozof kibirli değildir.Bazı kibirli insanlar iddacı değildir.Şu halde bazı iddaacı olmayan kimseler vardır ki onlar da filozof değildir.
İşte size kendi kendinize uğraşacağınız ikili cümleler:
- John evdedir.
Evdekilerin hepsi hastadır.
- Hiçbir Fransız Plumpudding’i (İngilizlerin tanınmış bir tatlısı) sevmez.
Bütün İngilizler Plumpuding’i severler.
- Bütün soluk benizli insanlar lenfatiktir.
Soluk benizli olmadan insan şair ruhlu olamaz.
- Bütün askerler düzgün yürürler.
Bazı bebekler asker değildir.
- Hiçbir asker şiir yazamaz.
Kiracılarımın hiçbiri sivil değildir.
- Keşfedilmiş bir ülkede ejdarhalara rastlanmaz.
Keşfedilmemiş ülkeler çekicidir.
- Bütün savaşlar gürültülüdür.
Gürültü çıkarmayan şeyler insanın dikkatinden kaçabilir.
- Bütün iyi beslenmiş hayvanlar yüksek sesle öterler.
Yüksek sesle öten hiçbir kanarya dertli değildir.
- Akıllılar ayakları üzerinde yürürler.
Akıllı olmayanlar elleri üzerinde yürürler.
- Aç gözlü olmayan bütün tavşanlar siyahtırlar.
Hiçbir ihtiyar tavşan açgözlülükten kurtulamaz.
- Hiçbir dört ayaklı yaratık ıslık çalmayı bilmez.
Bazı kediler dört ayaklıdır.
- Bütün aslanlar vahşidirler.
Bazı aslanlar kahve içmezler.
- Tavuz kuşu müstesna hiçbir kuş kuyruğu ile övünmez.
Kuyruğu ile övünen bazı kuşlar ötmesini bilmezler.
- Bazı istiridyeler sessizdirler.
Sessiz hiçbir yaratık ilginç değildir.
- Hiçbir ihtiyar tavşan aç gözlü değildir.
Bütün siyah tavşanlar açgözlüdürler.
(Mayıs 1969 Bilim ve Teknik dergisinden alıntıdır.Sizin için)